02/04 – Ngày Thế giới Nhận thức về Tự kỷ

Theo mạng lưới Autistic Self Advocacy Network (ASAN), tự kỷ là một dạng khuyết tật phát triển. Nó ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh trong cách chúng ta học hỏi, vận động, giao tiếp và trải nghiệm thế giới. Mặc dù khuyết tật là một phần tự nhiên của sự đa dạng con người.
Tuy nhiên, một số người trong xã hội chúng ta vẫn cho rằng khuyết tật là vấn đề và giải pháp là chữa khỏi khuyết tật, hoặc cố gắng làm cho người đó “ít khuyết tật hơn”.

Người tự kỷ vẫn đang phải đối mặt với rất nhiều định kiến

Trong đời sống hằng ngày, người tự kỷ vẫn thường xuyên phải đối diện với nhiều định kiến và hiểu lầm:

• Bị hiểu sai hoặc gán nhãn: Nhiều người cho rằng tự kỷ đồng nghĩa với việc “không có cảm xúc” hoặc “không muốn kết nối”, trong khi thực tế, nhiều người tự kỷ vẫn có đời sống cảm xúc rất phong phú, chỉ là cách họ thể hiện có thể khác với số đông.
• Bị cực đoan hóa hình ảnh: Người tự kỷ thường bị gán vào hai thái cực – hoặc là “kém cỏi”, hoặc là “thiên tài”. Cả hai cách nhìn này đều đơn giản hóa và bỏ qua sự đa dạng trong trải nghiệm của mỗi cá nhân.
• Bị xem là khó gần hoặc gây phiền: Những khác biệt trong giao tiếp hoặc hành vi đôi khi khiến người tự kỷ bị hiểu nhầm là “lạnh lùng”, “khó chịu” hoặc “gây rắc rối”.
• Bị loại trừ khỏi các không gian xã hội: Từ trường học đến nơi làm việc, nhiều môi trường vẫn chưa được thiết kế để phù hợp với nhu cầu của người tự kỷ, dẫn đến việc họ bị hạn chế cơ hội tham gia và phát triển.
• Bị coi là giống nhau: Một trong những hiểu lầm lớn nhất là nghĩ rằng “người tự kỷ đều giống nhau”. Trên thực tế, tự kỷ là một phổ (spectrum), nghĩa là mỗi người có những đặc điểm, nhu cầu và khả năng rất khác nhau.

Những khó khăn này có thể gia tăng hơn nữa nếu một người tự kỷ đồng thời là người LGBTIQ+ – khi họ phải đối diện với nhiều lớp kỳ thị cùng lúc.

Tự kỷ là một phần tự nhiên của sự đa dạng con người. Đó là điều một người sinh ra đã có và không nên phải thay đổi. Thay vì cố gắng thay đổi hoặc “sửa chữa” người tự kỷ, chúng ta nên nỗ lực để hiểu, tôn trọng và đảm bảo người tự kỷ có thể tiếp cận những gì họ cần.

Nếu bạn muốn tìm hiểu về Tự kỷ, bạn có thể bắt đầu từ những câu chuyện và bộ phim được PRIDE MindZ tổng hợp bên dưới đây.

🎬 Atypical (2017-2021)

Một series Netflix của Mỹ theo chân Sam, 18 tuổi, một bạn trẻ trong phổ tự kỷ, trên hành trình trưởng thành, yêu đương và tìm kiếm sự độc lập. Bộ phim cũng mở ra góc nhìn về gia đình, tình bạn và những thay đổi khi một người tự kỷ bước ra thế giới theo cách của riêng mình.

🎬 Temple Grandin (2010)

Bộ phim dựa trên hồi ký của Temple Grandin, một phụ nữ tự kỷ trở thành nhà khoa học – người có những phát minh đã cách mạng hóa các phương pháp đối xử nhân đạo với gia súc tại các trang trại chăn nuôi và lò mổ. Bộ phim khắc họa cách cô nhìn nhận thế giới, những khó khăn cô đối mặt và hành trình xây dựng cuộc sống với sự hỗ trợ và thấu hiểu từ những người xung quanh.

🎬 Pablo

Loạt phim hoạt hình kể về những cuộc phiêu lưu của Pablo James, một cậu bé tự kỷ 5 tuổi (sau này là 8 tuổi) và những người bạn động vật tưởng tượng được nhân cách hóa của cậu. Bộ phim có sự tham gia sáng tạo, bao gồm diễn viên lồng tiếng và đội ngũ biên kịch là những người trong phổ tự kỷ.
Series hiện có trên Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCPIYB5hDFyhj9psFYZ35g4g

🎬 The Reason I Jump

Bộ phim tài liệu dựa trên cuốn tự truyện cùng tên của Naoki Higashida – người được chẩn đoán tự kỷ khi mới 5 tuổi và có kỹ năng giao tiếp bằng lời nói hạn chế. Nó mở ra một cánh cửa vào một thế giới cảm giác mãnh liệt và choáng ngợp, nhưng thường tràn đầy niềm vui, một bức tranh phong phú dẫn chúng ta đến thông điệp cốt lõi của Naoki: không thể nói không có nghĩa là không có gì để nói.

🎬 Love on the Spectrum

Series thực tế của Netflix theo chân những người trong phổ tự kỷ khi họ tìm kiếm tình yêu và xây dựng các mối quan hệ. Bộ phim mang đến những khoảnh khắc chân thật, nhẹ nhàng và đầy nhân văn về kết nối giữa người với người.

💛 Nhân ngày hôm nay, Pride MindZ mong rằng:

Chúng ta có thể cùng nhau xây dựng những không gian nơi mọi người, với mọi cách cảm nhận và trải nghiệm thế giới, đều được bao gồm, tôn trọng và thuộc về.