Self-care không có một công thức chung: Làm thế nào để tìm cách chăm sóc phù hợp với chính mình?”

Bạn có để ý không? – Có những ngày mệt mỏi, điều khiến chúng ta cảm thấy dễ chịu nhất là được ngủ một giấc thật sâu. Nhưng cũng có những ngày, càng nằm lại càng cảm thấy nặng nề hơn, và chỉ cần bước ra ngoài đi dạo vài phút, hít thở không khí trong lành, tâm trạng đã trở nên nhẹ nhõm hơn rất nhiều.

Có người khi căng thẳng sẽ tìm đến bạn bè để trò chuyện và chia sẻ. Có người lại cần một khoảng không gian riêng tư, bật một bản nhạc yêu thích, đọc vài trang sách hoặc đơn giản là ngồi yên với chính mình.

Không có cách nào “đúng hơn” hay “tốt hơn” cho tất cả mọi người.

Đó cũng là lý do vì sao tự chăm sóc bản thân (self-care) không phải là một công thức cố định có thể áp dụng giống nhau cho tất cả. Điều giúp một người cảm thấy được chữa lành hoặc hồi phục năng lượng có thể không phải là điều phù hợp với người khác. Thậm chí, điều bạn cần hôm nay cũng có thể sẽ khác với điều bạn cần vào ngày mai.

Self-care là lắng nghe nhu cầu của chính mình

Khi nhắc đến self-care, nhiều người thường nghĩ đến những hoạt động như đi spa, du lịch, mua sắm hay tự thưởng cho bản thân một món quà. Tuy nhiên, tự chăm sóc bản thân thực chất rộng hơn rất nhiều.

Self-care là quá trình chủ động nhận diện và đáp ứng những nhu cầu về thể chất, cảm xúc, tinh thần và xã hội của bản thân. Đó là việc dành thời gian để lắng nghe cơ thể, cảm xúc và tâm trí, từ đó lựa chọn những điều giúp mình cảm thấy cân bằng, an toàn và dễ chịu hơn.

Đôi khi, self-care là nghỉ ngơi khi cơ thể đã quá mệt mỏi.

Đôi khi, self-care là dũng cảm nói “không” với một lời đề nghị khiến bạn quá tải.

Đôi khi, self-care chỉ đơn giản là cho phép bản thân có một ngày không cần phải quá năng suất.

Điều quan trọng không phải là bạn đang thực hiện hoạt động nào, mà là hoạt động đó có thực sự đáp ứng nhu cầu của bạn trong thời điểm hiện tại hay không.

Có lẽ câu hỏi hữu ích nhất không phải là: “Mình nên làm gì để self-care?” mà là:

“Điều gì sẽ khiến hôm nay của mình dễ chịu hơn một chút?”

Những thay đổi nhỏ có thể tạo nên khác biệt lớn

Khi bắt đầu chú ý nhiều hơn đến bản thân và nhu cầu của mình, chúng ta thường nhận ra những thay đổi tích cực xuất hiện một cách rất tự nhiên.

Bạn có thể:

• Bớt căng thẳng và kiệt sức hơn.
• Nhận diện cảm xúc của mình rõ ràng hơn.
• Dễ dàng thiết lập ranh giới lành mạnh với người khác.
• Biết nghỉ ngơi trước khi bản thân trở nên quá tải.
• Đối xử với chính mình bằng sự dịu dàng và thấu hiểu hơn.
• Cảm nhận được sự yêu thương không chỉ từ người khác mà còn từ chính bản thân mình.

Điều đáng nói là những thay đổi ấy thường không bắt đầu từ những quyết định lớn lao. Chúng có thể đến từ những hành động rất nhỏ được lặp lại đều đặn mỗi ngày.

Self-care không có công thức chung: Mỗi người, mỗi thời điểm sẽ cần điều khác nhau

Không phải ai cũng hồi phục năng lượng theo cùng một cách. Hiểu được điều gì phù hợp với mình là một phần quan trọng của quá trình chăm sóc bản thân.

Thư giãn (Soothing)

Khi cuộc sống trở nên quá ồn ào hoặc áp lực, bạn có thể cần một khoảng lặng.

Đó có thể là một tách trà ấm, một góc yên tĩnh trong nhà, vài phút hít thở sâu hoặc đơn giản là lắng nghe một bản nhạc khiến bạn cảm thấy bình an.

Chăm sóc cơ thể (Physical Care)

Sức khỏe tinh thần và sức khỏe thể chất luôn có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

Một giấc ngủ đủ, một bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng, uống thêm nước, vận động nhẹ nhàng hoặc dành vài phút để vươn vai cũng có thể là những hành động self-care hiệu quả.

Sáng tạo (Creative)

Nhiều người tìm thấy sự cân bằng thông qua việc thể hiện cảm xúc một cách sáng tạo.

Bạn có thể thử viết, vẽ, tô màu, chụp ảnh, làm đồ thủ công hoặc bất kỳ hoạt động nào giúp bạn kết nối với bản thân theo cách riêng.

Kết nối với thiên nhiên (Nature)

Thiên nhiên có khả năng giúp nhiều người cảm thấy thư giãn và hồi phục.

Đi dạo dưới những hàng cây, ngồi trong công viên, ngắm bầu trời hoặc đơn giản là mở cửa sổ để đón ánh nắng cũng có thể mang lại cảm giác dễ chịu hơn.

Kết nối với mọi người (Social)

Đôi khi điều chúng ta cần là được ở cạnh những người khiến mình cảm thấy an toàn và được thấu hiểu.

Một tin nhắn hỏi thăm, một cuộc trò chuyện chân thành hoặc một buổi gặp mặt với người thân thiết có thể tạo nên khác biệt lớn trong những ngày khó khăn.

Vui chơi (Play)

Không phải mọi hoạt động đều cần mang lại năng suất.

Chơi game, xem phim, nghe nhạc, nhảy múa hoặc làm những điều khiến bạn bật cười cũng là một hình thức chăm sóc sức khỏe tinh thần quan trọng.

Khám phá (Adventure)

Đôi khi sự mới mẻ giúp chúng ta cảm thấy tràn đầy năng lượng hơn.

Thử một quán cà phê mới, đi một con đường khác, học một kỹ năng mới hoặc trải nghiệm điều bạn luôn muốn thử có thể mang lại cảm giác hứng khởi và kết nối lại với cuộc sống.

Phát triển bản thân (Growth)

Self-care không chỉ là nghỉ ngơi mà còn là nuôi dưỡng sự phát triển cá nhân.

Đọc sách, học hỏi điều mới, viết nhật ký hoặc suy ngẫm về những mục tiêu và giá trị của bản thân đều là những cách giúp bạn phát triển một cách bền vững.

Chánh niệm (Mindfulness)

Đôi khi, điều chúng ta cần nhất là quay trở lại với khoảnh khắc hiện tại.

Hít một hơi thật sâu. Quan sát cảm xúc đang xuất hiện. Nhận biết những gì cơ thể đang trải qua. Và nhắc nhở bản thân rằng:

“Mình đang làm tốt nhất có thể trong hoàn cảnh hiện tại.”

Bạn không thể rót nước từ một chiếc cốc rỗng

Nhiều người xem việc chăm sóc bản thân là một phần thưởng chỉ xuất hiện sau khi hoàn thành công việc hoặc vượt qua khó khăn. Nhưng thực tế, self-care không phải là phần thưởng.

Self-care là điều giúp chúng ta có đủ năng lượng để tiếp tục học tập, làm việc, xây dựng các mối quan hệ và đối diện với những thử thách trong cuộc sống.

Việc chăm sóc bản thân không cần phải hoàn hảo hay cầu kỳ. Đôi khi, nó chỉ bắt đầu từ việc dừng lại vài phút và tự hỏi:

“Hôm nay, điều gì sẽ khiến mình cảm thấy dễ chịu hơn một chút?”

Có thể đó là nghỉ ngơi. Có thể là kết nối với ai đó. Có thể là một bữa ăn tử tế, một cuộc đi dạo hoặc vài phút dành riêng cho bản thân.

Dù câu trả lời là gì, nhu cầu của bạn đều xứng đáng được lắng nghe và tôn trọng.