Series Rối loạn âu lo #1: NHẬN DIỆN “NGƯỜI NHÀ” ANXIETY

Rối loạn lo âu (Anxiety disorders) ảnh hưởng tới 40 triệu người trưởng thành tại Mỹ, khiến đây trở thành tình trạng sức khỏe tinh thần phổ biến nhất ở quốc gia này. Mặc dù có các phương pháp điều trị hiệu quả, nhưng chỉ khoảng một phần ba số người mắc bệnh thực sự tiếp cận và thành công trong trị liệu.

Vậy lo âu thực sự là gì mà lại “ghê gớm” đến thế? Liệu có khó chữa trị đến vậy? Cùng PRIDE MindZ tìm hiểu chi tiết hơn nhé! 🤔

LO ÂU THÔNG THƯỜNG VS. RỐI LOẠN LO ÂU

Lo lắng là một trạng thái mà não bộ có xu hướng mô phỏng tương lai, kết hợp với sự chuẩn bị cho những sự kiện tiêu cực có thể xảy ra. Ở mức độ nhẹ, lo lắng có thể mang lại lợi ích nhất định. Ví dụ như trước một kỳ thi quan trọng, cảm giác lo lắng có thể giúp bạn tập trung hơn vào việc ôn luyện. Không lo lắng, có thể bạn sẽ chẳng buồn chuẩn bị gì cả!

Căng thẳng là phản ứng của cơ thể trước các tác động ngoại cảnh — về mặt sinh lý, cảm xúc, hay tâm lý — báo hiệu rằng ta đang phải đối mặt với một thay đổi vượt quá khả năng chịu đựng. Khi kết hợp trạng thái lo lắng (yếu tố nhận thức 🤔) với căng thẳng (yếu tố sinh lý 🤷), chúng ta có cảm giác lo âu — và điều đó có thể ảnh hưởng tới cả thể chất lẫn tinh thần.

Lo âu và căng thẳng kéo dài sẽ dần trở thành bệnh lý, hay còn gọi là rối loạn lo âu. Và khi đã phát triển thành bệnh, “người nhà” này quả thật cũng… khó chiều lắm thay!

ĐỪNG XEM NHẸ RỐI LOẠN LO ÂU

Nhiều người nghĩ rối loạn lo âu chỉ là chuyện “ai mà chẳng từng trải qua”, dễ vượt qua và chẳng có gì nghiêm trọng. Nhưng thực tế, điều trị rối loạn lo âu phức tạp hơn nhiều.

Khi bị rối loạn lo âu, bạn có thể gặp các triệu chứng như: bồn chồn, mất ngủ, dễ cáu gắt, khó tập trung, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, tim đập mạnh,… Ngoài ra, bạn còn có thể trở nên nhạy cảm bất thường, tưởng tượng ra các kịch bản như bị ghét bỏ, kỳ thị, khinh thường – dù thực tế không hẳn như vậy. Lo lắng thông thường có thể biến mất khi tình huống qua đi, nhưng rối loạn lo âu có thể ở lại rất lâu, thậm chí ám ảnh cả đời sống thường ngày.

NHỮNG “NGƯỜI NHÀ” THƯỜNG GẶP TRONG DẠNG RỐI LOẠN LO ÂU

Cũng giống như những người thân trong gia đình, mỗi “người nhà” mang tên rối loạn lo âu đều có “tính cách” khác nhau:

• Rối loạn lo âu lan tỏa (Generalized Anxiety Disorder) – “Người nhà thân thiết lâu năm”: Đặc trưng bởi sự lo lắng thái quá, kéo dài và khó kiểm soát, ảnh hưởng tới cả thể chất lẫn tinh thần. Thường đi kèm với các dạng rối loạn lo âu hoặc trầm cảm khác.
• Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (Obsessive-Compulsive Disorder) – “Người nhà quen thuộc”: Khiến bạn bị ám ảnh bởi một ý nghĩ hoặc hành vi nào đó và liên tục lặp lại nhằm giảm bớt lo âu, dù điều đó vô nghĩa và ảnh hưởng tiêu cực tới cuộc sống.
• Rối loạn hoảng loạn (Panic Disorder) – “Người nhà bạo lực”: Gây ra những cơn hoảng loạn dữ dội lặp đi lặp lại, khiến người bệnh cảm thấy nghẹt thở, tim đập nhanh, đau ngực, chóng mặt,… thậm chí có cảm giác như sắp chết.
• Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (Post-Traumatic Stress Disorder) – “Người nhà với kỷ niệm không vui”: Phát sinh sau khi trải qua các tổn thương nghiêm trọng như tai nạn, bạo lực, thảm họa,… Dễ làm người bệnh sống mãi trong ký ức đau thương.
• Rối loạn âu lo xã hội (Social Phobia) – “Người nhà giam giữ”: Khiến bạn thu mình lại, tự giới hạn bản thân vì lo sợ các tình huống xã hội thường ngày như giao tiếp, ăn uống nơi công cộng hay phát biểu trước đám đông.

Dù mang “hình hài” nào, các “người nhà” thuộc dạng rối loạn lo âu đều gây tổn thương nặng nề cho sức khỏe tinh thần của chúng ta. Đây chính là lý do vì sao bạn nên quan tâm, lắng nghe cơ thể – và tìm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Nguồn:
https://vietcetera.com/…/lo-lang-cang-thang-lo-au-khong…
https://www.hhs.gov/…/what-are-the-five…/index.html