Tâm lý về Trải nghiệm tính dục #3 – “Tình dục ngẫu hứng có thật sự tồn tại?”

Khi nhắc đến tình dục ngẫu hứng (casual sex), nhiều người thường nghĩ rằng đây đơn giản là một trải nghiệm chỉ dừng lại ở khía cạnh thể chất và không đi kèm bất kỳ sự gắn kết cảm xúc nào. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh và tâm lý học tiến hóa, câu chuyện có thể phức tạp hơn thế.

Trong bài viết này, hãy cùng PRIDE MindZ lắng nghe những chia sẻ của Tiến sĩ Helen E. Fisher về mối liên hệ giữa tình dục, tình yêu và sự gắn bó giữa con người.

Helen E. Fisher là ai?

Tiến sĩ Helen E. Fisher là một nhà nhân học sinh học (biological anthropologist), đồng thời là Nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Kinsey (The Kinsey Institute) thuộc Đại học Indiana và là thành viên của Trung tâm Nghiên cứu Tiến hóa Con người tại Khoa Nhân học của Đại học Rutgers.

Bà được biết đến rộng rãi với những nghiên cứu về tình yêu, sự hấp dẫn, các mối quan hệ lãng mạn và cơ chế hoạt động của não bộ khi con người yêu.

Ba hệ thống não bộ liên quan đến tình yêu

Theo Helen Fisher, con người đã tiến hóa với ba hệ thống não bộ có liên quan chặt chẽ đến việc hình thành các mối quan hệ:

• Ham muốn tình dục (Lust): thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm sự thỏa mãn tình dục.
• Tình yêu lãng mạn (Romantic love): tạo ra cảm giác phấn khích, say mê, khao khát và tập trung mạnh mẽ vào một người cụ thể.
• Sự gắn bó (Attachment): giúp con người xây dựng cảm giác an toàn, gần gũi và duy trì các mối quan hệ lâu dài.

Ba hệ thống này tuy khác nhau nhưng không hoạt động tách biệt. Chúng có thể tương tác và ảnh hưởng lẫn nhau, đặc biệt trong những trải nghiệm thân mật về mặt thể chất.

Vì sao “tình dục ngẫu hứng” có thể không hoàn toàn ngẫu nhiên?

Helen Fisher cho rằng bất kỳ hình thức kích thích tình dục nào cũng có thể kích hoạt hệ thống dopamine – chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác phần thưởng và động lực – từ đó làm tăng khả năng nảy sinh cảm xúc yêu thương hoặc sự hấp dẫn đối với đối phương.

Bên cạnh đó, trong quá trình đạt cực khoái, não bộ cũng giải phóng các hormone như oxytocin và vasopressin, vốn được cho là có liên quan đến cảm giác gần gũi và gắn kết giữa con người với nhau.

Đó là lý do bà từng đưa ra nhận định nổi tiếng rằng: “Casual sex is really never casual” (tạm dịch: “Tình dục ngẫu hứng thực sự hiếm khi hoàn toàn ngẫu hứng”).

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là đây là một góc nhìn khoa học và một giả thuyết được đề xuất bởi Helen Fisher, chứ không phải một quy luật áp dụng cho tất cả mọi người. Trải nghiệm về tình dục và cảm xúc ở mỗi người là khác nhau; không phải ai cũng sẽ phát triển tình yêu hay sự gắn bó sau một trải nghiệm tình dục.

Khi nụ hôn đầu tiên thay đổi mọi thứ

Helen Fisher cũng đề cập đến một nghiên cứu với hơn 1.000 người tham gia. Hơn 50% nam giới và phụ nữ cho biết nụ hôn đầu tiên với một người nào đó đã trở thành “nụ hôn của thần chết” (kiss of death).

Ban đầu, họ cảm thấy bị thu hút về mặt tình dục hoặc lãng mạn, nhưng sau khi trải nghiệm một nụ hôn thực sự, sự hấp dẫn ấy hoàn toàn biến mất.

Điều này cho thấy rằng các trải nghiệm thân mật không chỉ là những hành động mang tính thể chất, mà còn là quá trình mà não bộ liên tục đánh giá mức độ phù hợp, sự an toàn và sự kết nối với đối phương.

Nhiều người tìm kiếm điều gì khi bước vào một mối quan hệ “một đêm”?

Helen Fisher và nhà nghiên cứu Justin Garcia từng thực hiện một nghiên cứu trên 515 sinh viên đại học nhằm tìm hiểu động cơ tham gia vào các mối quan hệ “hookup” (tình dục không ràng buộc).

Kết quả cho thấy khoảng 50% phụ nữ và 52% nam giới cho biết họ tham gia với hy vọng có thể phát triển thành một mối quan hệ lâu dài hơn.

Phát hiện này gợi ý rằng, đối với nhiều người, tình dục ngẫu hứng không chỉ đơn thuần là một trải nghiệm thể xác mà còn mang theo mong muốn được kết nối, được gần gũi hoặc tìm kiếm một mối quan hệ ý nghĩa hơn.

Một lời nhắn từ PRIDE MindZ

Dù lựa chọn trải nghiệm tình dục theo cách nào, điều quan trọng là mỗi người đều có quyền tự quyết đối với cơ thể, cảm xúc và các mối quan hệ của mình.

Không có một khuôn mẫu duy nhất đúng cho tất cả mọi người. Điều quan trọng là chúng ta hiểu rõ nhu cầu của bản thân, giao tiếp cởi mở với đối phương, tôn trọng ranh giới của nhau và luôn thực hành tình dục an toàn.

💬 Bạn có suy nghĩ hoặc trải nghiệm nào liên quan đến chủ đề này không? Hãy chia sẻ cùng PRIDE MindZ nhé!

Nguồn tham khảo

1. Helen Fisher (Big Think). Why Casual Sex Doesn’t Exist. https://bigthink.com/videos/casual-sex-doesnt-exist/
2. Fisher HE, Aron A, Mashek D, Li H, Brown LL. (2002). Defining the brain systems of lust, romantic attraction, and attachment. Archives of Sexual Behavior, 31(5), 413–419. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12238608/