Tháng Tự hào PRIDE 🤟 – Vô tính (Asexual) #3: Tình yêu dưới góc nhìn của người vô tính – Khi sự thấu hiểu quan trọng hơn tình dục

Khi nhắc đến tình yêu, nhiều người thường nghĩ đến sự hấp dẫn lãng mạn đi kèm với hấp dẫn tình dục. Trong văn hóa đại chúng, các bộ phim, tiểu thuyết hay những câu chuyện tình yêu thường ngầm khẳng định rằng tình dục là một phần không thể thiếu của một mối quan hệ hạnh phúc và bền vững. Tuy nhiên, đối với nhiều người vô tính (Asexual), trải nghiệm về tình yêu có thể mang những sắc thái rất khác.

Trong các bài viết trước, PRIDE MindZ đã cùng bạn tìm hiểu về vô tính và sự đa dạng trong cộng đồng vô tính. Hôm nay, nhân Tháng Tự hào, chúng ta sẽ cùng khám phá một chủ đề đặc biệt hơn: tình yêu dưới góc nhìn của người vô tính.

Tình yêu không chỉ được định nghĩa bằng tình dục

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về người vô tính là cho rằng họ không có nhu cầu tình dục thì cũng không có nhu cầu yêu đương. Thực tế, đây là hai khía cạnh hoàn toàn khác nhau.

Xu hướng tính dục liên quan đến việc một người có cảm thấy hấp dẫn tình dục với người khác hay không. Trong khi đó, tình yêu và sự gắn bó tình cảm lại là những trải nghiệm cảm xúc phức tạp hơn rất nhiều. Nhiều người vô tính vẫn mong muốn được yêu thương, được quan tâm, được đồng hành cùng một người đặc biệt và xây dựng những mối quan hệ sâu sắc, lâu dài.

Theo nghiên cứu Thực trạng xây dựng mối quan hệ lãng mạn của người vô tính tại Việt Nam do Asexual in Vietnam thực hiện năm 2020, hơn 80% người tham gia khảo sát cho rằng tình yêu đôi lứa chủ yếu gắn liền với các giá trị tinh thần. Đối với họ, tình yêu được xây dựng từ sự thấu hiểu, tôn trọng, đồng cảm và sự gắn kết giữa hai cá nhân hơn là các yếu tố liên quan đến tình dục.

Điều này cho thấy tình yêu có thể được trải nghiệm theo nhiều cách khác nhau. Với nhiều người vô tính, cảm giác được lắng nghe, được chấp nhận và được là chính mình trong một mối quan hệ có ý nghĩa quan trọng hơn việc đáp ứng những kỳ vọng về tình dục.

Khi sự thấu hiểu trở thành nền tảng của một mối quan hệ

Phần lớn những người tham gia nghiên cứu mô tả tình yêu là sự trao đổi qua lại giữa hai cá nhân, là cảm giác đồng hành và hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống. Chính vì vậy, sự thấu hiểu đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong các mối quan hệ của người vô tính.

Đối với nhiều người, tình dục có thể là một cách để thể hiện sự gần gũi và kết nối. Tuy nhiên, với người vô tính, những nhu cầu về kết nối cảm xúc thường được đặt ở vị trí trung tâm hơn. Họ mong muốn được yêu thương mà không phải liên tục lo lắng rằng mình đang “thiếu” điều gì đó trong mắt đối phương.

Khi cả hai người trong một mối quan hệ có thể cởi mở trò chuyện về nhu cầu, ranh giới và kỳ vọng của nhau, họ sẽ có nhiều cơ hội xây dựng một mối quan hệ lành mạnh và bền vững hơn. Điều này không chỉ đúng với người vô tính mà còn đúng với bất kỳ mối quan hệ nào.

Những khó khăn mà người vô tính phải đối mặt khi yêu

Mặc dù nhu cầu được yêu thương là điều rất tự nhiên, hành trình tìm kiếm và xây dựng mối quan hệ của người vô tính thường đi kèm với nhiều thách thức.

Tại Việt Nam, kiến thức về vô tính vẫn chưa thực sự phổ biến. Không ít người chưa từng nghe đến khái niệm này hoặc vẫn còn những hiểu lầm như “rồi sẽ thay đổi thôi”, “chưa gặp đúng người”, hay “đó chỉ là giai đoạn tạm thời”.

Chính những định kiến đó khiến nhiều người vô tính cảm thấy lo lắng khi bắt đầu một mối quan hệ. Họ phải đối mặt với những câu hỏi như:

• Liệu đối phương có hiểu vô tính là gì?
• Liệu người mình yêu có chấp nhận xu hướng tính dục của mình không?
• Liệu mối quan hệ có thể duy trì nếu nhu cầu tình dục của hai người khác nhau?
• Liệu mình có đang khiến đối phương thất vọng?

Theo kết quả nghiên cứu, áp lực liên quan đến tình dục chính là một trong những rào cản lớn nhất đối với người vô tính khi xây dựng các mối quan hệ lãng mạn. Nhiều người tham gia khảo sát cho biết họ cảm thấy tự ti hoặc mặc cảm vì cho rằng bản thân không thể đáp ứng những kỳ vọng tình dục mà xã hội thường mặc định là cần có trong một mối quan hệ.

Tác động đến sức khỏe tinh thần

Những lo lắng kéo dài về việc bị từ chối, bị hiểu lầm hoặc không thể đáp ứng mong đợi của người khác có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tinh thần của người vô tính.

Nghiên cứu cho thấy gần một nửa số người tham gia khảo sát từng trải qua cảm giác tự ti hoặc mặc cảm liên quan đến khả năng xây dựng mối quan hệ tình cảm. Khi xã hội liên tục nhấn mạnh rằng tình dục là điều kiện cần của tình yêu, nhiều người vô tính bắt đầu nghi ngờ chính bản thân mình và giá trị của những gì họ có thể mang lại trong một mối quan hệ.

Điều đáng nói là những khó khăn này không xuất phát từ việc họ là người vô tính, mà xuất phát từ sự thiếu thấu hiểu của môi trường xung quanh. Khi một người được chấp nhận và tôn trọng đúng với bản dạng của mình, những áp lực ấy hoàn toàn có thể được giảm bớt.

Tình yêu có nhiều hình dạng khác nhau

Không có một công thức duy nhất cho tình yêu. Có những cặp đôi xem tình dục là một phần quan trọng trong mối quan hệ, và điều đó hoàn toàn bình thường. Nhưng cũng có những người xây dựng tình yêu dựa trên sự đồng hành, kết nối cảm xúc và những giá trị tinh thần sâu sắc hơn.

Người vô tính cũng yêu, cũng rung động, cũng mong muốn được thuộc về một ai đó như bất kỳ ai khác. Điều họ cần không phải là sự thương hại hay cố gắng “thay đổi” họ, mà là sự lắng nghe và tôn trọng.

Trong Tháng Tự hào này, PRIDE MindZ hy vọng rằng mỗi chúng ta có thể mở rộng góc nhìn về tình yêu và các mối quan hệ. Bởi tình yêu không chỉ được đo bằng sự hấp dẫn tình dục, mà còn được nuôi dưỡng bằng sự thấu hiểu, đồng cảm và chấp nhận lẫn nhau.

Và có lẽ, đó mới là điều khiến một mối quan hệ trở nên bền vững nhất.

PRIDE Month – with A – PRIDE MindZ 💜

Nguồn tham khảo

• Asexual in Vietnam. (2020). Thực trạng xây dựng mối quan hệ lãng mạn của người vô tính tại Việt Nam. Truy cập tại: Báo cáo nghiên cứu của Asexual in Vietnam.
• The Asexual Visibility and Education Network (AVEN). Overview of Asexuality.