Tháng Tự hào PRIDE – Đa dạng giới #1: Tìm hiểu về Đa dạng giới

Tháng Tự hào (Pride Month) là dịp để chúng ta cùng tìm hiểu, tôn vinh và lan tỏa những câu chuyện đa dạng trong cộng đồng LGBTIQ+. Bên cạnh những nhóm bản dạng giới và xu hướng tính dục thường được nhắc đến nhiều hơn, vẫn còn những cộng đồng chưa được xã hội hiểu đầy đủ hoặc thường xuyên bị bỏ quên trong các cuộc trò chuyện về giới.

Trong bài viết đầu tiên của chuỗi nội dung về đa dạng giới, PRIDE MindZ mời bạn cùng khám phá về cộng đồng đa dạng giới (multigender hoặc polygender) – một nhóm bản dạng giới còn khá mới mẻ với nhiều người nhưng lại góp phần quan trọng trong việc mở rộng hiểu biết của chúng ta về sự đa dạng của trải nghiệm con người.

Đa dạng giới là sao?

Khi nhắc đến giới, nhiều người thường quen thuộc với hai khái niệm nam và nữ. Tuy nhiên, trải nghiệm về giới của con người phong phú và đa dạng hơn rất nhiều.

Đa dạng giới (multigender hoặc polygender) là thuật ngữ dùng để chỉ những người trải nghiệm nhiều hơn một giới tính trong cùng một thời điểm hoặc ở những thời điểm khác nhau trong cuộc sống. Một người đa dạng giới có thể cảm nhận bản thân thuộc nhiều giới khác nhau, hoặc trải nghiệm giới của mình thay đổi theo thời gian.

Điều quan trọng cần hiểu là giới không chỉ đơn thuần là cơ thể sinh học khi sinh ra. Giới còn liên quan đến cách mỗi người cảm nhận, nhận diện và thể hiện bản thân. Đối với người đa dạng giới, những trải nghiệm này có thể không nằm gọn trong những khuôn khổ giới tính truyền thống mà xã hội thường quen thuộc.

Mỗi người đa dạng giới có thể có cách mô tả bản thân khác nhau. Có người cảm thấy mình thuộc hai giới, nhiều giới hoặc một tập hợp các bản dạng giới khác nhau. Cũng có người không muốn giới hạn bản thân trong bất kỳ nhãn giới cụ thể nào. Vì vậy, không tồn tại một khuôn mẫu chung cho tất cả những người đa dạng giới.

Chính sự đa dạng này góp phần giúp xã hội có cái nhìn rộng mở hơn về giới, đồng thời nhắc nhở chúng ta rằng trải nghiệm của mỗi cá nhân đều là độc nhất và xứng đáng được tôn trọng.

Làm thế nào để xưng hô phù hợp với người đa dạng giới?

Một trong những cách đơn giản nhưng ý nghĩa nhất để thể hiện sự tôn trọng là sử dụng đúng danh xưng và đại từ mà một người mong muốn.

Đối với người đa dạng giới, cách xưng hô phù hợp có thể khác nhau ở từng cá nhân. Một số người có thể sử dụng đại từ hoặc danh xưng quen thuộc như anh, chị, bạn. Một số người khác có thể lựa chọn những cách gọi phản ánh đúng hơn trải nghiệm giới của mình.

Nếu bạn không chắc chắn, việc hỏi một cách lịch sự luôn là lựa chọn tốt nhất.

Thay vì tự suy đoán dựa trên ngoại hình, giọng nói hay cách ăn mặc của ai đó, bạn có thể hỏi:

“Mình nên xưng hô với bạn như thế nào để bạn cảm thấy thoải mái nhất?”
“Bạn muốn được gọi bằng danh xưng nào?”

Việc sử dụng đúng danh xưng không chỉ là phép lịch sự mà còn là sự công nhận đối với bản dạng giới của một người.

Ngược lại, cố tình gọi sai danh xưng hoặc áp đặt cách nhìn nhận của bản thân lên người khác có thể khiến họ cảm thấy bị phủ nhận, không được tôn trọng hoặc không được nhìn nhận đúng với con người thật của mình.

Những thách thức mà cộng đồng đa dạng giới đang đối mặt

Mặc dù nhận thức xã hội về đa dạng giới và tính dục đã có nhiều thay đổi tích cực trong những năm gần đây, cộng đồng đa dạng giới vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn.

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hiểu biết và thiếu công nhận từ xã hội. Nhiều người chưa từng nghe đến khái niệm đa dạng giới hoặc cho rằng những trải nghiệm này không có thật. Một số người khác lại xem đó chỉ là một “giai đoạn nhất thời” hoặc một xu hướng.

Những quan niệm sai lệch này có thể dẫn đến các hành vi kỳ thị, phủ nhận hoặc chế giễu người đa dạng giới trong gia đình, trường học, nơi làm việc và các môi trường xã hội khác.

Không ít người đa dạng giới dành nhiều năm để tìm hiểu, nhận diện và chấp nhận bản thân. Khi cuối cùng họ hiểu rõ hơn về trải nghiệm giới của mình, họ vẫn có thể tiếp tục đối mặt với sự nghi ngờ hoặc bác bỏ từ những người xung quanh.

Việc liên tục phải giải thích bản thân, chứng minh sự tồn tại của mình hoặc đối mặt với định kiến có thể tạo ra áp lực tâm lý đáng kể.

Cộng đồng đa dạng giới và Sức khỏe tâm lý

Giống như nhiều nhóm thiểu số giới khác, người đa dạng giới có nguy cơ gặp các vấn đề liên quan đến sức khỏe tinh thần cao hơn khi phải sống trong môi trường thiếu sự thấu hiểu và hỗ trợ.

Cảm giác bị cô lập, không được công nhận hoặc không được là chính mình có thể dẫn đến những trải nghiệm như căng thẳng kéo dài, lo âu, tự nghi ngờ bản thân hoặc suy giảm cảm giác thuộc về cộng đồng.

Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu và trải nghiệm thực tế cho thấy rằng khi được gia đình, bạn bè và cộng đồng tôn trọng bản dạng giới, sức khỏe tinh thần của người đa dạng giới được cải thiện đáng kể.

Sự hỗ trợ đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: lắng nghe mà không phán xét, sử dụng đúng danh xưng, tôn trọng trải nghiệm của người khác và sẵn sàng học hỏi những điều mình chưa biết.

Mỗi bản dạng giới đều xứng đáng được tôn trọng

Không ai hiểu trải nghiệm giới của một người rõ hơn chính người đó. Vì vậy, thay vì cố gắng áp đặt những khuôn mẫu quen thuộc, chúng ta có thể lựa chọn lắng nghe với sự cởi mở và tôn trọng.

Khi xã hội trở nên đa dạng hơn, điều quan trọng không phải là chúng ta phải hiểu ngay lập tức mọi trải nghiệm khác biệt. Điều quan trọng là chúng ta sẵn sàng công nhận rằng những trải nghiệm ấy tồn tại và có giá trị.

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu thêm về cộng đồng đa dạng giới và những trải nghiệm mà các bạn đang trải qua. Mỗi lần chúng ta mở rộng hiểu biết của mình về giới cũng là một lần chúng ta góp phần xây dựng một môi trường an toàn, bao dung và thân thiện hơn cho tất cả mọi người.

Hãy cùng PRIDE MindZ tiếp tục khám phá những câu chuyện đa dạng trong cộng đồng LGBTIQ+, bởi mỗi bản dạng giới đều xứng đáng được nhìn nhận, tôn trọng và tự hào là chính mình.