Tháng Tự hào PRIDE – Linh hoạt giới #2: Tất tần tật về linh hoạt giới và phi nhị nguyên giới

Trong phần trước của chuỗi bài viết về linh hoạt giới (genderfluid) và phi nhị nguyên giới (non-binary), chúng ta đã cùng tìm hiểu những khái niệm cơ bản về hai bản dạng giới này, cũng như lý do vì sao trải nghiệm về giới không phải lúc nào cũng nằm gọn trong hai lựa chọn nam và nữ.

Tuy nhiên, khi những khái niệm này ngày càng được biết đến rộng rãi hơn, nhiều câu hỏi và thắc mắc mới cũng xuất hiện. Có người tò mò muốn hiểu thêm, có người bối rối vì chưa từng nghe đến những trải nghiệm tương tự, và cũng có người đang trong hành trình khám phá chính bản thân mình.

Trong bài viết này, PRIDE MindZ sẽ cùng bạn tiếp tục giải đáp một số câu hỏi phổ biến nhất về cộng đồng genderfluid và non-binary.

Genderfluid có phải là một khái niệm mới không?

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là cho rằng genderfluid là một khái niệm mới xuất hiện trong những năm gần đây.

Thực tế, thuật ngữ “genderfluid” đã xuất hiện từ khá lâu trong các cộng đồng đa dạng giới. Theo nhiều tài liệu lưu trữ của cộng đồng phi nhị nguyên giới, thuật ngữ này đã được sử dụng từ những năm 1990 và đầu những năm 2000 để mô tả những người có trải nghiệm giới thay đổi theo thời gian.

Điều mới mẻ không nằm ở sự tồn tại của những người genderfluid, mà nằm ở việc xã hội ngày nay có nhiều không gian hơn để thảo luận về giới và cho phép nhiều người chia sẻ trải nghiệm của mình.

Trong quá khứ, nhiều người có trải nghiệm tương tự có thể không có ngôn ngữ để mô tả bản thân. Một số người lựa chọn sử dụng những thuật ngữ khác gần với trải nghiệm của họ hơn, trong khi nhiều người đơn giản chỉ cảm thấy mình “khác biệt” mà chưa thể gọi tên điều đó.

Ngày nay, khi thông tin trở nên dễ tiếp cận hơn, nhiều người lần đầu tiên tìm thấy những khái niệm phản ánh chính xác trải nghiệm của bản thân và nhận ra rằng họ không hề đơn độc.

Làm thế nào để xưng hô với người genderfluid hoặc non-binary?

Đây có lẽ là câu hỏi được hỏi nhiều nhất khi mọi người bắt đầu tìm hiểu về các bản dạng giới đa dạng.

Câu trả lời ngắn gọn là:

Hãy hỏi họ.

Không có một quy tắc chung nào áp dụng cho tất cả người genderfluid hoặc non-binary.

Một số người cảm thấy thoải mái với các đại từ hoặc danh xưng truyền thống như anh, chị, em hoặc bạn. Một số người khác có thể sử dụng những cách xưng hô trung tính hơn. Cũng có người thay đổi cách họ muốn được gọi theo thời gian hoặc tùy từng hoàn cảnh.

Điều quan trọng không phải là bạn đoán đúng ngay từ đầu, mà là thể hiện sự tôn trọng khi hỏi và sẵn sàng điều chỉnh khi cần thiết.

Nếu chưa chắc chắn, bạn có thể hỏi một cách đơn giản:

• “Mình nên xưng hô với bạn như thế nào để bạn cảm thấy thoải mái nhất?”
• “Bạn muốn mình dùng danh xưng nào khi nhắc đến bạn?”

Những câu hỏi nhỏ này có thể giúp người đối diện cảm thấy được tôn trọng và được nhìn nhận đúng với bản thân họ.

Nếu lỡ gọi sai thì sao?

Đây cũng là nỗi lo của rất nhiều người.

Thực tế, việc vô tình gọi sai danh xưng hoặc đại từ hoàn toàn có thể xảy ra, đặc biệt khi bạn đang học cách làm quen với những trải nghiệm giới khác với điều mình từng biết.

Nếu điều đó xảy ra, bạn có thể:

• Xin lỗi ngắn gọn.
• Sửa lại cách gọi cho đúng.
• Tiếp tục cuộc trò chuyện một cách tự nhiên.

Thông thường, việc sửa sai và tiếp tục cuộc trò chuyện sẽ giúp mọi thứ thoải mái hơn là liên tục xin lỗi hoặc khiến người kia phải trấn an bạn.

Điều quan trọng nhất là thể hiện thiện chí và nỗ lực tôn trọng người đối diện.

Người genderfluid có đang nhầm lẫn về giới của mình không?

Một quan niệm khá phổ biến là cho rằng người genderfluid chỉ đang “bối rối” hoặc “chưa quyết định được” mình là ai. Tuy nhiên, điều này không phản ánh đúng trải nghiệm của nhiều người trong cộng đồng.

Việc trải nghiệm giới thay đổi theo thời gian không đồng nghĩa với việc ai đó đang nhầm lẫn.

Ví dụ, nếu một người genderfluid cảm nhận giới của mình theo những cách khác nhau ở các thời điểm khác nhau, điều đó không có nghĩa họ chưa hiểu bản thân. Ngược lại, đó có thể chính là cách họ hiểu và trải nghiệm giới của mình.

Tất nhiên, hành trình khám phá bản thân đôi khi đi kèm với những câu hỏi, sự thử nghiệm hoặc những giai đoạn chưa chắc chắn. Điều này không chỉ xảy ra với người genderfluid mà có thể xảy ra với bất kỳ ai. Nhưng việc một người đang khám phá bản thân không có nghĩa rằng trải nghiệm hiện tại của họ là không thật.

Khi một người chia sẻ về bản dạng giới của mình, điều hữu ích nhất mà chúng ta có thể làm là lắng nghe và tôn trọng những gì họ đang cảm nhận ở thời điểm đó.

Vì sao việc được công nhận lại quan trọng đến vậy?

Đối với nhiều người genderfluid và non-binary, việc được nhìn nhận đúng với bản dạng giới của mình có thể mang lại cảm giác an toàn, được chấp nhận và được thuộc về.

Ngược lại, việc liên tục bị phủ nhận hoặc bị yêu cầu giải thích bản thân có thể tạo ra áp lực tâm lý đáng kể.

Nhiều nghiên cứu về sức khỏe tinh thần của cộng đồng LGBTQ+ cho thấy sự công nhận từ gia đình, bạn bè và cộng đồng là một trong những yếu tố bảo vệ quan trọng nhất đối với sức khỏe tinh thần.

Điều đó không có nghĩa là bạn phải hiểu hoàn toàn mọi trải nghiệm về giới.

Điều đó chỉ có nghĩa là bạn sẵn sàng tôn trọng những gì người khác nói về chính bản thân họ.

Học hỏi thay vì phán xét

Có thể bạn sẽ gặp những khái niệm mới, những trải nghiệm mới hoặc những bản dạng giới mà trước đây bạn chưa từng nghe tới.

Điều đó hoàn toàn bình thường.

Giới là một phần rất cá nhân của mỗi con người, và không ai có thể hiểu hết mọi trải nghiệm chỉ trong một ngày. Thay vì lo lắng về việc phải biết tất cả các thuật ngữ hay phải hiểu mọi khía cạnh của đa dạng giới, chúng ta có thể bắt đầu bằng sự tò mò tích cực và tinh thần học hỏi.

Đôi khi, một câu hỏi lịch sự sẽ mang lại sự kết nối nhiều hơn một giả định.
Đôi khi, việc lắng nghe sẽ giúp chúng ta hiểu nhiều hơn bất kỳ định nghĩa nào.

Lời kết

Mỗi người genderfluid hay non-binary đều có hành trình riêng, trải nghiệm riêng và cách gọi tên bản thân riêng. Không có một câu trả lời duy nhất đại diện cho tất cả mọi người trong cộng đồng.

Điều quan trọng nhất không phải là ghi nhớ mọi thuật ngữ hay hiểu ngay tất cả những trải nghiệm khác biệt. Điều quan trọng là chúng ta sẵn sàng lắng nghe, tôn trọng và tạo ra những không gian nơi mọi người đều có thể sống thật với chính mình.

Trong phần tiếp theo của chuỗi bài viết này, PRIDE MindZ sẽ tiếp tục cùng bạn khám phá những câu chuyện, trải nghiệm và góc nhìn đa dạng hơn về cộng đồng genderfluid và non-binary.

Take PRIDE in our Genderfluid & Non-binary MindZ

Bởi mỗi người đều xứng đáng được gọi bằng cái tên, danh xưng và bản dạng giới mà họ cảm thấy thuộc về.

Nguồn tham khảo

• Think Queerly – What the Heck is Genderfluid?
• GLAAD Media Reference Guide – Nonbinary People
• The Trevor Project – Understanding Nonbinary People