Tháng Tự hào PRIDE – Linh hoạt giới #3: Tất tần tật về linh hoạt giới và phi nhị nguyên giới

Sau hai phần đầu tiên của chuỗi bài viết, chúng ta đã cùng tìm hiểu về khái niệm genderfluid, mối liên hệ giữa genderfluid và non-binary, cũng như những câu hỏi thường gặp xoay quanh cách xưng hô, sự công nhận bản dạng giới và những hiểu lầm phổ biến về cộng đồng này.

Trong phần cuối cùng, PRIDE MindZ sẽ tiếp tục giải đáp một số thắc mắc thường gặp khác – những câu hỏi mà nhiều người lần đầu tìm hiểu về genderfluid và non-binary thường băn khoăn nhưng đôi khi ngại hỏi.

Như đã chia sẻ ở các phần trước, không có trải nghiệm nào đại diện cho tất cả những người thuộc cộng đồng genderfluid hoặc non-binary. Mỗi cá nhân đều có hành trình khám phá bản thân riêng, vì vậy những nội dung dưới đây nên được hiểu như những thông tin tham khảo giúp chúng ta mở rộng góc nhìn và tăng thêm sự thấu hiểu.

Genderfluid có đồng nghĩa với việc là người đồng tính nam (gay) không?

Đây là một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất khi nói về đa dạng giới và đa dạng tính dục.

Câu trả lời ngắn gọn là:

Không.

Sự nhầm lẫn này thường xuất phát từ việc nhiều người vô tình xem bản dạng giới và xu hướng tính dục là một khái niệm duy nhất, trong khi thực tế đây là hai khía cạnh hoàn toàn khác nhau.

Bản dạng giới là bạn là ai

Bản dạng giới (gender identity) liên quan đến cách một người cảm nhận và nhận diện giới của chính mình.

Ví dụ: Nam giới, Nữ giới, Phi nhị nguyên giới, Linh hoạt giới, Agender và nhiều bản dạng giới khác.

Xu hướng tính dục là bạn bị thu hút bởi ai

Xu hướng tính dục (sexual orientation) liên quan đến việc một người có cảm xúc lãng mạn hoặc hấp dẫn tình dục với ai.

Ví dụ: Dị tính, Đồng tính, Song tính, Toàn tính, Vô tính và nhiều xu hướng tính dục khác.

Một người genderfluid có thể có bất kỳ xu hướng tính dục nào, giống như bất kỳ ai khác.

Ví dụ: Một người genderfluid có thể là dị tính, Một người genderfluid có thể là đồng tính, Một người genderfluid có thể là song tính hoặc toàn tính và Một người genderfluid cũng có thể là vô tính.

Chính vì vậy, việc một người là genderfluid không cho chúng ta biết họ yêu ai hoặc bị thu hút bởi ai.

Tương tự, việc một người là đồng tính nam cũng không cho chúng ta biết họ trải nghiệm bản dạng giới như thế nào ngoài việc họ nhận diện bản thân là nam và có sự hấp dẫn với nam giới.

Vì sao nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa bản dạng giới và xu hướng tính dục?

Trong lịch sử, các chủ đề về giới và tính dục thường được thảo luận chung với nhau, khiến nhiều người có xu hướng xem đây là một vấn đề duy nhất.

Ngoài ra, khi một người thể hiện giới khác với những kỳ vọng truyền thống của xã hội, người khác đôi khi sẽ tự động đưa ra giả định về xu hướng tính dục của họ.

Tuy nhiên, giới và tính dục là hai khía cạnh riêng biệt.

Hiểu được sự khác biệt này giúp chúng ta nhìn nhận cộng đồng LGBTQIA+ đầy đủ hơn và tránh những giả định không chính xác về người khác.

“Tại sao không chọn một giới và sống như vậy luôn?”

Đây là câu hỏi mà khá nhiều người genderfluid từng nghe trong cuộc sống.

Mặc dù phần lớn những người đặt câu hỏi này thường không có ý xấu, nhưng câu hỏi ấy vô tình dựa trên một giả định rằng bản dạng giới là một sự lựa chọn có chủ đích.

Trong thực tế, bản dạng giới không phải là điều mà một người đơn giản quyết định hoặc lựa chọn theo ý muốn. Cũng giống như một người hợp giới không “chọn” trở thành nam hay nữ, người genderfluid không lựa chọn việc trải nghiệm giới theo cách linh hoạt.

Đó đơn giản là cách họ cảm nhận về chính bản thân mình.

Đối với nhiều người genderfluid, việc liên tục bị yêu cầu “chọn một giới” có thể tạo ra áp lực lớn, bởi nó đồng nghĩa với việc họ phải từ bỏ hoặc phủ nhận một phần trải nghiệm thật của bản thân để phù hợp với kỳ vọng của xã hội.

Thực tế, nhiều người genderfluid đã dành rất nhiều thời gian để cố gắng hiểu chính mình trước khi tìm được ngôn ngữ phù hợp để mô tả trải nghiệm đó.

Điều họ cần thường không phải là bị yêu cầu thay đổi, mà là được tôn trọng và công nhận.

Những trải nghiệm về sức khỏe tinh thần của người genderfluid

Cũng giống như nhiều nhóm thiểu số giới khác, người genderfluid có thể đối mặt với những áp lực đặc thù liên quan đến sức khỏe tinh thần.

Những áp lực này thường không đến từ bản dạng giới của họ, mà đến từ môi trường xã hội xung quanh.

Ví dụ:

• Bị phủ nhận hoặc xem trải nghiệm của mình là “không có thật”.
• Bị gọi sai danh xưng liên tục.
• Thiếu sự công nhận từ gia đình hoặc cộng đồng.
• Phải liên tục giải thích bản thân.
• Lo lắng về việc bị đánh giá hoặc kỳ thị.

Nhiều nghiên cứu về sức khỏe tinh thần của cộng đồng LGBTQIA+ cho thấy rằng cảm giác được công nhận và thuộc về là những yếu tố bảo vệ quan trọng đối với sức khỏe tinh thần.

Một môi trường tôn trọng và cởi mở có thể tạo ra khác biệt rất lớn trong cuộc sống của một người.

Người genderfluid có muốn sử dụng hormone hoặc phẫu thuật khẳng định giới không?

Đây là một câu hỏi khá phổ biến, nhưng câu trả lời là:

Điều đó phụ thuộc vào từng cá nhân.

Không có một trải nghiệm chung nào áp dụng cho tất cả người genderfluid hoặc non-binary.

Một số người có thể mong muốn:

• Sử dụng liệu pháp hormone.
• Thực hiện một số can thiệp y tế liên quan đến khẳng định giới.
• Thay đổi cách ăn mặc hoặc thể hiện giới.

Trong khi đó, nhiều người khác hoàn toàn không có nhu cầu sử dụng hormone hoặc thực hiện bất kỳ can thiệp y tế nào.

Việc một người có mong muốn can thiệp y tế hay không không quyết định tính hợp lệ của bản dạng giới của họ.

Nói cách khác:

Một người không cần phải sử dụng hormone hay phẫu thuật để “chứng minh” rằng họ là genderfluid hoặc non-binary.

Điều quan trọng nhất vẫn là cách họ nhận diện và trải nghiệm giới của chính mình.

Làm thế nào để trở thành một người đồng hành tốt hơn?

Nếu bạn có người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp là genderfluid hoặc non-binary, điều giá trị nhất bạn có thể làm là:

• Lắng nghe với sự cởi mở.
• Tôn trọng danh xưng và đại từ của họ.
• Tránh đưa ra các giả định về giới hoặc xu hướng tính dục.
• Chấp nhận rằng bạn không cần phải hiểu hoàn toàn để vẫn có thể tôn trọng.
• Sẵn sàng học hỏi khi gặp những điều mới mẻ.

Đôi khi, sự hỗ trợ lớn nhất không nằm ở những hành động phức tạp mà chỉ đơn giản là tạo ra một không gian nơi người khác cảm thấy an toàn để được là chính mình.

Lời kết

Qua ba phần của chuỗi bài viết này, PRIDE MindZ hy vọng đã góp phần giúp bạn hiểu rõ hơn về cộng đồng genderfluid và non-binary – những bản dạng giới đang ngày càng được biết đến nhiều hơn nhưng vẫn còn đối mặt với không ít hiểu lầm và định kiến.

Giới không phải là một trải nghiệm giống nhau đối với tất cả mọi người. Càng lắng nghe những câu chuyện khác biệt, chúng ta càng có cơ hội mở rộng góc nhìn về sự đa dạng của con người.

Trong Tháng Tự hào này, hy vọng rằng mỗi chúng ta có thể lựa chọn sự tò mò thay cho phán xét, sự thấu hiểu thay cho giả định và sự tôn trọng thay cho định kiến.

Take PRIDE in our Genderfluid & Non-binary MindZ

Bởi mỗi người đều có quyền được gọi tên, được nhìn nhận và được tự hào về chính con người mình.

Nguồn tham khảo

• Think Queerly – What the Heck is Genderfluid?
• The Trevor Project – Understanding Nonbinary People
• GLAAD Media Reference Guide – Nonbinary People
• Human Rights Campaign – Understanding the Transgender Community