Tìm kiếm Hỗ trợ Sức khỏe tinh thần #3 – Làm bạn với người đang gặp khó khăn về sức khỏe tinh thần

“Mình ổn mà.” “Chỉ hơi mệt thôi.” “Đừng lo cho mình quá.”

“Mình nên nói gì?”

“Nếu hỏi sai thì sao?”

“Liệu mình có đủ khả năng giúp họ không?”

Tham khảo cách nhận diện một người đang gặp khó khăn, cách bạn có thể hỗ trợ và cách chăm sóc bản thân dưới đây cùng PRIDE MindZ nhé

1. Nhận diện khi một người bạn có thể đang gặp khó khăn

Không phải ai gặp vấn đề sức khỏe tinh thần cũng sẽ có biểu hiện giống nhau. Tuy nhiên, một số thay đổi kéo dài có thể là tín hiệu cho thấy họ đang cần được quan tâm nhiều hơn.

Ví dụ:
– Chán nản, lo lắng hoặc buồn bã kéo dài
– Thu mình hoặc hạn chế giao tiếp hơn bình thường
– Mất hứng thú với những hoạt động trước đây từng yêu thích
– Thay đổi thói quen đột ngột
– Dễ cáu gắt, kiệt sức hoặc thường xuyên mất năng lượng
– Khó tập trung, học tập/làm việc sa sút
– Thay đổi rõ rệt về giấc ngủ hoặc ăn uống (ngủ/ăn ít hoặc nhiều hơn đáng kể)
– Thường xuyên nói những câu mang tính tuyệt vọng, tự trách hoặc vô giá trị
– Nhắc đến việc muốn biến mất, không muốn tiếp tục hoặc làm tổn thương bản thân

Những dấu hiệu này không đồng nghĩa chắc chắn một người đang có rối loạn tâm lý. Tuy nhiên, nếu chúng kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, việc quan tâm và hỏi thăm là cần thiết.

2. Làm thế nào để hỗ trợ một người bạn có thể đang gặp khó khăn?

Bắt đầu bằng sự quan tâm

Nhiều người chỉ đơn giản cần một không gian an toàn để được lắng nghe mà không bị đánh giá hay thúc ép.

Trước khi tiếp cận bạn bè hoặc người thân, hãy cân nhắc chọn thời gian và địa điểm thích hợp cho cuộc trò chuyện. Có những thời điểm và địa điểm mà họ có thể tập trung và không cảm thấy bị đe dọa. Chọn một môi trường yên tĩnh, thoải mái và thời điểm mà cả hai đều ít bận rộn sẽ là lý tưởng. Những nơi đông người hoặc công cộng có thể gây thêm lo lắng.

Bạn có thể bắt đầu bằng những câu như:

“Dạo này mình thấy bạn có vẻ mệt hơn bình thường.”
“Nếu bạn muốn nói chuyện, mình ở đây.”
“Bạn không cần phải giải quyết chuyện này một mình.”

Lắng nghe và thể hiện sự ủng hộ

Nếu bạn của bạn đang gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần, họ có thể cảm thấy xấu hổ khi “thừa nhận” điều đó. Họ có thể cảm thấy mình đang làm phiền hoặc khiến bạn bè buồn, sợ bị gắn mác, hoặc lo lắng về việc tình bạn có thể thay đổi.

Hãy thể hiện sự ủng hộ của bạn bằng cách cân nhắc những điều sau:

– Nói với bạn của bạn rằng họ quan trọng và được yêu thương.
– Cho họ biết bạn luôn ở bên cạnh họ.
– Hãy lắng nghe một cách kiên nhẫn.
– Phản hồi một cách quan tâm.

VD: “Nghe có vẻ bạn đã phải chịu đựng điều này khá lâu.”, “Mình hiểu vì sao chuyện đó khiến bạn mệt.”

Khi thấy người mình quan tâm đau khổ, chúng ta thường có xu hướng đưa ra lời khuyên thật nhanh. Tuy nhiên, đôi khi điều người kia cần trước tiên không phải là giải pháp, mà là cảm giác được thấu hiểu. Bạn không cần phân tích đúng/sai hay mong họ tốt hơn hoặc cố gắng giải quyết toàn bộ vấn đề ngay lập tức

Gợi ý tìm kiếm hỗ trợ chuyên nghiệp

Bạn bè có thể là một nguồn hỗ trợ quan trọng, nhưng không phải lúc nào cũng có đủ khả năng để đồng hành với những khó khăn tâm lý kéo dài hoặc nghiêm trọng.

Tìm cách khéo léo đề nghị tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp cũng là một cách để hỗ trợ bạn bè. Điều này không nên là một lời khuyên trong lúc nổi giận hay thúc ép.

Thay vào đó, bạn có thể bắt đầu bằng:

– “Tôi hiểu rằng cuộc sống hiện tại có vẻ nặng nề và có một số điều nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn. Bạn đã nghĩ đến việc tìm kiếm sự giúp đỡ và hỗ trợ chưa?”
– “Bạn có muốn mình tìm cùng bạn vài nơi hỗ trợ không?”
– “Có thể nói chuyện với chuyên gia sẽ giúp bạn đỡ phải mang chuyện này một mình.”

Có rất nhiều nguồn lực và đường dây trợ giúp dành cho những người cần giúp đỡ ngay lập tức, nhưng bạn bè của bạn cũng có thể tìm đến các văn phòng tư vấn để được hỗ trợ. Tìm kiếm các cơ sở hỗ trợ tâm lý tại đây: https://pridemindz.com/ban-do-dich-vu/

Việc giúp đỡ một người bạn vượt qua các vấn đề sức khỏe tâm thần có thể khiến bạn cảm thấy sợ hãi và bối rối, nhưng bạn càng kiên nhẫn và hỗ trợ họ, họ càng có thể cởi mở hơn và chuẩn bị tinh thần để bắt đầu hành trình hướng đến sự khỏe mạnh.

3. Chăm sóc bản thân khi đang hỗ trợ người khác

Quan tâm đến một người đang gặp khó khăn tâm lý đôi khi cũng có thể khiến bạn mệt mỏi, áp lực hoặc kiệt sức về cảm xúc. Có thể đến một thời điểm, bạn sẽ cảm thấy mình giống một người chăm sóc nhiều hơn là một người bạn. Bạn có thể cảm thấy có trách nhiệm với bạn mình và lo lắng về điều sẽ xảy ra với họ nếu bạn không ở bên cạnh. Việc thừa nhận điều này có thể gây đau đớn và xấu hổ cho cả hai phía. Nhưng có những điều bạn có thể làm để chăm sóc bản thân và cân bằng lại tình bạn.

Mở rộng mạng lưới hỗ trợ

Nếu người bạn của bạn đang gặp khó khăn nghiêm trọng, hãy cân nhắc:
– Kết nối thêm với một người thân đáng tin cậy của họ, chia sẻ tình trạng sức khỏe và gợi ý họ đồng hành của bạn của bạn. Việc biết rằng có những người khác ở đó để hỗ trợ bạn mình sẽ giúp giảm bớt áp lực cho bạn.
– Tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn như chuyên gia tâm lý, bác sĩ tâm thần
– Hoặc liên hệ các dịch vụ khẩn cấp (cấp cứu bệnh viện) nếu bạn của bạn hoặc bản thân bạn có nguy cơ mất an toàn

Đặt ranh giới cho bản thân

Một điều quan trọng khác cần nhớ sau khi giúp đỡ bạn bè là sức khỏe tinh thần của chính bạn cũng rất quan trọng. Đôi khi, chúng ta quá đắm chìm vào cuộc sống của người khác đến nỗi bắt đầu bỏ quên ranh giới của bản thân và quên mất sức khỏe tinh thần của chính mình. Hãy tự hỏi bản thân:
– Mình có thể hỗ trợ bạn ý ở những lĩnh vực nào (cùng đi tham vấn, đến nhà trò chuyện,..) và tần suất như nào thì phù hợp (1-2 tuần/lần,..)?
– Những hoạt động hoặc cuộc trò chuyện nào khiến mình cảm thấy mệt mỏi hoặc khó chịu?
– Những hoạt động và công việc nào khác trong cuộc sống của mình không nên bị ảnh hưởng (học tập, làm việc, tập thể dục,..)?

Bạn có thể cảm thấy tội lỗi khi nói không hoặc đặt ra ranh giới, đặc biệt là với những người thân yêu. Đây là điều hoàn toàn tự nhiên. Bạn có thể thay đổi cách suy nghĩ về việc đặt ranh giới, rằng đây là cách bạn hỗ trợ họ tốt hơn, chứ không phải từ chối người đó và cũng không phải từ chối việc hỗ trợ họ nói chung.

Chăm sóc sức khỏe tinh thần của chính bạn

Khi đồng hành cùng người khác trong khó khăn, hãy để ý đến cảm xúc và trạng thái của bản thân. Bạn cũng xứng đáng được hỗ trợ, nghỉ ngơi và chăm sóc.
– Hãy nghỉ ngơi nếu cần, thời gian dành cho bản thân sẽ giúp bạn cảm thấy sảng khoái hơn.
– Hãy nói về cảm xúc của bạn với một ai đó. Bạn có thể nhắn tin cho PRIDE MindZ để được lắng nghe và ghi nhận cảm xúc.
– Tham khảo các thực hành chăm sóc sức khỏe bản thân tại đây: https://pridemindz.com/chuyen…/ung-pho-voi-khung-hoang/